तत्त्वार्थसूत्र उच्चारण विधान

*श्रुत उच्चारण पाठ:* 

💠💠💠💠💠💠💠💠

डॉ राकेश जैन शास्त्री ,नागपुर 

 _तत्त्वार्थ सूत्र के उच्चारण के लिए उच्चारण करते समय कौन सा अक्षर सामने आने पर किस अक्षर का उच्चारण होगा, इसे समझने के लिए यह पाठ दिया गया है।_ 

 *(1)* _अ , ह और कवर्ग( क,ख,ग,घ,ङ् )यह_ _7 अक्षर सामने आने पर~_ 

       _"ङ्" का उच्चारण_ _होगा।_ 

 *(2)*  _व , इ , श , य और चवर्ग( च,छ,ज,झ,ञ )यह 9_ _अक्षर सामने आने पर~_ 

      _"ञ्" का उच्चारण होगा।_ 

 *(3)* _ऋ,र,और टवर्ग (ट,ठ,ड,ढ,ण)यह 7 अक्षर_ _सामने आने पर~_ 

      _"ण्" का उच्चारण होगा।_ 

 *(4)* _स,ल और तवर्ग (त,थ,द,ध,न,)यह 7 अक्षर_ _सामने आने पर~_ 

       _"न्" का उच्चारण होगा।_ 

 *(5)* _उ और पवर्ग (प,फ,ब,भ,म)यह 6 अक्षर_ _सामने आने पर~_ 

         _"म्" का उच्चारण_ _होगा।_ 

 *जैसे~* _"सत्संख्या" यह सूत्र का एक हिस्सा समझने_ _के लिए है। इसमें  "स" के_ _ऊपर जो अनुस्वार है ,उसका_ _उच्चारण इस प्रकार से_ _होगा।"सत्-सङ्-ख्या"_ _इसका कारण कवर्ग का_ _दूसरा अक्षर "ख" सामने_ _आया है । अतः (सं) के अनुस्वार  का उच्चारण_ _( ङ् ) के रूप में होगा।_ 

 _इसी प्रकार संयुक्त (मिले हुए)अक्षर सामने आने पर द्वित्व (दो बार) रूप_ _उच्चारण होगा।_ 

 *जैसे~* _"तत्त्वार्थ श्रद्धानं"_ _यह सूत्र का एक हिस्सा समझने के लिए है। इसमें श्रद्धानं में " श्र " में श्_ _और र् मिला हुआ है।_ 

 _अतः "श्र" के पहले" तत्त्वार्थ" को 'तत्त्वार्थश्' इस प्रकार से पढ़ा जायेगा। इसमें संयुक्त_ _के पहले वाला अक्षर स्वराघात होने से दो_ _बार उच्चारण में आता है, और वह दीर्घ उच्चारण हो जाता है। सभी जगह_ _(क्ष,त्र,ज्ञ,प्र,) आदि के साथ_ _भी इसी प्रकार से पढ़ा जायेगा।_ 

 *उच्चारणपाठ-तत्त्वार्थसूत्र* *(प्रथम अध्याय)* 

📚📚📚📚📚📚📚📚

           *〰️मङ्गलाचरण〰️* 

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

     *मोक्षमार्गस्य  नेत्तारम् ,* 

    *भेत्तारम् कर्म भूभृताम् ।* 

    *ज्ञातारम् विश्व तत्त्वानाम् ,* 

     *वन्दे तद् गुण लब्धये ।।* 

 _मोक्ष -मार्-गस्य-ने-तारम् ,_ 

 _भेत्-तारम्-कर्म-भू-भृ-ताम् ।_ 

 _ज्_ _ञा-तारम्-विश्व-तत्-त्वानाम् ,_ 

 _वन्दे - तद्  - गुण - लब्धये ।।_ 

 *(1)सम्यग्दर्शनज्ञानचारित्राणि* *मोक्षमार्ग:।* 

 _सम्यग्-दर्शनज्-ज्_ _ञा-न-चारित्-त्राणि-मोक्ष-मार्ग:।_ 

 *(2)तत्त्वार्थश्रद्धानं सम्यग्दर्शनम् ।* 

  _तत्-त्वार्थश्-श्रद्धानन्-सम्यग्-दर्शनम्।_ 

 *(3)तन्निसर्गादधिगमाद्वा।* 

 _तन्-निसर्गा-दधि-गमाद्-वा।_ 

 *(4)जीवाजीवास्रवबन्धसंवरनिर्जरा* 

 *मोक्षास्तत्त्वम्।* 

 _जीवा-जीवा-स्रव-बन्ध-सञ्वर-निर्-जरा-मोक्षास्-_ _तत्-त्वम् ।_ 

 *(5)नामस्थापनाद्रव्यभावतस्तन्न्यास:।* 

 _नामस्-थापना-द्रव्य-भाव-तस्-तन्-न्यास:।_ 

 *(6)प्रमाणनयैरधिगम:।* 

 _प्रमाण-नयै-रधिगम: ।_ 

 *(7)निर्देशस्वामित्वसाधनाधिकरणस्थितिविधानत: ।* 

 _निर्देशस्-स्वामित्व-साधनाधि-करणस्-थिति-_ 

 _विधानत: ।_ 

 *(8)सत्संख्याक्षेत्रस्पर्शनकालान्तरभावाल्प* 

 *बहुत्वैश्च।* 

 _सत्-सङ्ख्या-क्षेत्रस्-पर्शन-कालान्तर-भावाल्प-बहुत्-त्वैश् च।_ 

 *(9) मतिश्रुतावधिमन:पर्ययकेवलानिज्ञानम्।* 

 _मतिश्-श्रुतावधि-मन:-पर्-यय-केवलानिज्-_ 

 _ज् ञा-नम्।_ 

 *(10) तत्प्रमाणे।* 

 _तत्-प्रमाणे।_ 

 *(11) आद्ये परोक्षम्।* 

 _आद्ये-परोक्षम्।_ 

 *(12) प्रत्यक्ष मन्यत्।* 

 _प्र-त्यक्ष-मन्-न्यत्।_ 

 *(13) मति:स्मृति:संज्ञाचिन्ताभिनिबोध इत्यनर्थान्तरम्।* 

 _मति:-स्मृति:-सञ्- ज्

ञा-चिन्ता-भिनिबोध-इत्-त्य-नर्-थान्-तरम्।_ 

 *(14) तदिन्द्रियानिन्द्रिय निमित्तम् ।* 

 _तदिन्-द्रिया-निन्-द्रिय-निमित्-तम् ।_ 

 *(15) अवग्रहेहावाय धारणा:।* 

 _अवग्-ग्रहे-हावाय-धारणा:।_ 

 *(16)बहुबहुबिधक्षिप्रानि:सृतानुक्तध्रुवाणां सेतराणाम्।* 

 _बहु-बहुबिधक्-क्षिप्-प्रा-नि:सृता-नुक्-तध्-_ 

 _ध्रुवाणान्-से-तरा-णाम्।_ 

 *(17) अर्थस्य।* 

 _अर्-थस्य।_ 

 *(18) व्यञ्जनस्यावग्रह:।* 

 _व्यञ्-जनस्-स्या-वग्-ग्रह:।_ 

 *(19) न चक्षुरनिन्द्रियाभ्याम्।* 

 _न-चक्क्षु-रनिन्-द्रिया-भ्याम्।_ 

 *(20) श्रुतं मतिपूर्वं द्वयनेकद्वादश भेदम् ।* 

 _श्रुतम्-मति-पूर्वन्-द्वयनेकद्-द्वादश-भेदम् ।_ 

 *(21) भवप्रत्ययोवधिर्देव-नारकाणाम्।* 

 _भवप्-प्र-त्ययो-वधिर्-देव-नारका-णाम्।_ 

 *(22) क्षयोपशमनिमित्त: षड्विकल्प: शेषाणाम्।* 

 _क्षयोपशम-निमित्-त:-षड्-विकल्-प:-शेषाणाम्_ 

 *(23) ऋजुविपुलमती* *मन:पर्यय:।* 

 _ऋजु-विपुलमती-मन:-पर्-यय:।_ 

 *(24) विशुद्ध्यप्रतिपाताभ्यां* *तद्विशेष:।* 

 _विशुद्-ध्यप्-प्रति-पाता-भ्यान्-तद्-विशेष:।_ 

 *(25) विशुद्धिक्षेत्रस्वामिविषयेभ्यो* 

 *ऽवधिमन:पर्यययो:।* 

 _विशुद्-द्धिक्-क्षेत्रस्-स्वामि-विषये-भ्यो-ऽवधि-_ 

 _मन:-पर्-यय-यो:।_ 

 *(26) मतिश्रुतयोर्निबन्धो* *द्रव्येष्वसर्वपर्यायेषु।* 

 _मतिश्-श्रुतयोर्-निबन्-धो-द्रव्येष्ष्-वसर्व-पर्-_ 

 _या-येषु।_ 

 *(27) रुपिष्ववधे:।* 

 _रुपिष्ष्-ववधे:।_ 

 *(28) तदनन्तभागे मन:पर्ययस्य।* 

 _त-दनन्त-भागे-मन:-पर्-ययस्य।_ 

 *(29)सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य।* 

 _सर्-वद्-द्रव्य-पर्-या-येषु-केवलस्य।_ 

 *(30)एकादीनिभाज्यानि युगपदे कस्मिन्नाचतुर्भ्य:।* 

 _एकादीनि-भाज्-ज्यानि-युगपदे-कस्-मिन्-ना-

चतुर्-भ्य:।_ 

 *(31)मतिश्रुतावधयो विपर्ययश्च।* 

 _मतिश्-श्रुतावधयो-विपर्-ययश्- च।_ 

 *(32)सदसतोरविशेषाद्यदृच्छोपलब्धे रुन्मत्तवत् ।* 

 _स-दसतो-रविशेषा-द्य-दृच्-छो-पलब्धे-रुन्-_ 

 _मत्-त-वत् ।_ 

 *(33) नैगमसंग्रहव्यवहारर्जुसूत्रशब्दसमभिरूढ़ैवंभूता नया: ।* 

 _नैगम-सङ्-ग्रहव्-व्यवहा-रर्-जु-सूत्र-शब्द-_ 

 _समभि-रूढ़ै-वम्-भूता-नया: ।_ 

 *"इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे प्रथमोध्याय:"* 

📚📚📚📚📚📚📚📚

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *श्रुत उच्चारण पाठ:* 

 *उच्चारण* *पाठ~तत्त्वार्थसूत्र(तृतीय अध्याय)* 

🏳️‍🌈🏳️‍🌈🏳️‍🌈🏳️‍🌈🏳️‍🌈🏳️‍🌈🏳️‍🌈

 *(1)रत्नशर्कराबालुकापङ्कधूमतमोमहातम:* *प्रभाभभूमयो* *घनाम्बुवाताकाशप्रतिष्ठा:* *सप्ताधोऽध:।* 

 _रत्न-शर्-करा-बालुका-पङ्क-धूम-तमो-_ 

 _महातम:-प्रभा-भूमयो-घनाम्बु-वाताकाशप्-_ 

 _प्रतिष्-ठा:- सप्ता-धोऽध:।_ 

 *(2)तासुत्त्रिंशत्पञ्चविंशतिपञ्चदशदशत्रिपञ्चोनैकनरकशतसहस्राणि पञ्च चैव* *यथाक्रमम्।* 

 _तासुत्-त्रिञ्शत्-पञ्च-विञ्शति-पञ्चदश-दशत्-त्रि-पञ्चोनैक-नरक-शतसहस्-स्राणि-पञ्च-चैव-यथा-क्रमम।_ 

 *(3)नारकानित्याशुभतरलेश्यापरिणामदेहवेदनाविक्रिया:।* 

 _नारका-नित्-त्या-शुभतर-लेश्-श्या-परिणाम-_

 _देह-वेदना-विक्-क्रिया:।_ 

 _(4)परस्परोदीरितदु:खा।_ 

 _परस्-परो-दीरित-दु:खा।_ 

 *(5)संक्लिष्टासुरोदीरितदु:खाश्च प्राक् चतुर्थ्या:।* 

 _सङ्-क्लिष्-टा-सुरो-दीरित-दु:खाश्-च-_ 

 _प्राक्-चतुर्-थ्या:।_ 

 *(6)तेष्वेकत्रिसप्तदशसप्तदशद्वाविंशतित्रयस्त्रिंशत्सागरोपमा सत्त्वानां परास्थिति:।* 

 _ते-ष्वेकत्-त्रि-सप्त-दश-सप्तदशद्-_ 

 _द्वा-विञ्शतित्-त्रयस्-त्रिञ्शत्-सागरोपमा_ 

 _सत-त्वानाम्-परास्-थिति:_ 

 *(7)जम्बूद्वीपलवणोदादय: शुभनामानो द्वीपसमुद्रा:।* 

 _जम्बू-द्वीप-लवणो-दादय:शुभ-नामानो-_ 

 _द्वीप-समुद्-द्रा:।_ 

 *(8)द्विर्द्विर्विष्कम्भा:* *पूर्वपूर्वपरिक्षेपिणो* *वलयाकृतय:।* 

 _द्विर्-द्विर्-विष्कम्भा:- पूर्व-पूर्व-परिक्-क्षेपिणो-वलया-कृतय:।_ 

 *(9)तन्मध्ये मेरुनाभिर्वृत्तो योजनशतसहस्रविष्कम्भो* *जम्बूद्वीप:।* 

 _तन्-मध्ये-मेरु-नाभिर्-वृत्-तो-योजन-_ 

 _शतसहस्-स्र-विष्कम्-भो-जम्बू-द्वीप:।_ 

 *(10)भरतहैमवतहरिविदेहरम्यकहैरण्यवतैरावतवर्षा:* *क्षेत्राणि।* 

 _भरत-हैमवत-हरि-विदेह-रम्यक-हैरण्-ण्य-वतै-रावत-वर्-षा:-क्षेत्राणि।_ 

 *(11)तद्विभाजिन:* *पूर्वापरायता* *हिमवन्महाहिमवन्निषधनीलरुक्मिशिखरिणो* *वर्षधरपर्वता:।* 

 _तद्-विभाजिन:-पूर्-वा-परायता-हिमवन्-_ 

 _महाहिमवन्-निषध-नील-रुक्मि-शिखरिणो-_ 

 _वर् ष-धर-पर्-वता:।_ 

 *(12)हेमार्जुनतपनीयवैडूर्यरजतहेममया:।* 

 _हेमार्-जुन-तपनीय-वैडूर्-य-रजत-हेम-मया:_ 

 *(13)मणिविचित्रपार्श्वा उपरि मूले च तुल्यविस्तारा:।* 

 _मणि-विचित्-त्र-पार्-श्-वा-उपरि-मूले-च-_ 

 _तुल्-ल्य-विस्तारा:।_ 

 *(14)पद्ममहापद्मतिगिञ्छकेशरिमहापुण्डरीकपुण्डरीका* *ह्रदास्तेषामुपरि।* 

 _पद्-म-महापद्-म-तिगिञ्छ-केशरि-_ 

 _महापुण्डरीक-पुण्डरीका-ह्रदास्-तेषा-मुपरि।_ 

 *(15)प्रथमोयोजनसहस्रायामस्तदर्धविष्कम्भो ह्रद:।* 

 _प्रथमो-योजन-सहस्-स्राया-मस्-तदर्-ध-_ 

 _विष्कम्भो-ह्रद:।_ 

 *(16)दशयोजनावगाह: ।* 

 _दश-योजना-वगाह: ।_ 

 *(17)तन्मध्ये योजनं पुष्करम्।* 

 _तन्-मध्ये-योजनम्-पुष्करम्।_ 

 *(18)तद्विगुणद्विगुणा हृदा: पुष्कराणि च।* 

 _तद्-द्विगुणद्-द्विगुणा-हृदा:-पुष्कराणि-च।_ 

 *(19)तन्निवासिन्योदेव्य:श्रीह्रीधृतिकीर्तिबुद्धिलक्ष्म्य:पल्योपमस्थितय:ससामानिकपरिषत्का:।* 

 _तन्-निवासिन्-न्यो-देव्-व्य:-_ _श्री-ह्री-धृति-_ 

 _कीर्-ति-बुद्-द्धि-लक्क्ष्म्य:-पल्योपमस्-थितय:-स-सामानिक-परिषत्का:।_ 

 *(20)गङ्गासिन्धुरोहिद्रोहितास्याहरिद्धरिकान्तासीतासीतोदानारीनरकान्तासुवर्णरूप्यकूला* 

 *रक्तारक्तोदा:* *सरितस्तन्मध्यगा:।* 

  _गङ्-गा-सिन्-धु-रोहिद्-द्रोहि-तास्या-_ 

 _हरिध्-धरि-कान्ता-सीता-सीतोदा-नारी-_ 

 _नरकान्ता-सुवर्ण-रूप्यकूला-रक् ता-_ 

 _रक्_ _तोदा:-सरितस्-तन्-मध्-ध्यगा:।_ 

 *(21)द्वयोर्द्वयो: पूर्वा: पूर्वगा:।* 

 _द्वयोर्-द्वयो:-पूर्-वा:-पूर्-वगा:।_ 

 *(22)शेषास्त्वपरगा:।* 

 _शेषास्-त्व-परगा:।_ 

 *(23)चतुर्दशनदीसहस्रपरिवृतागड्•गा* 

 *सिन्ध्वादयो नद्य:।* 

 _चतुर्-दश-नदी-सहस्-स्र-परिवृता-_ 

गङ् _गा-सिन्-ध्वादयो-नद्-द्य:।_ 

 *(24)भरत:षड्विंशतिपञ्चयोजनशतविस्तार:* *षट्चैकोनविंशतिभागायोजनस्य।* 

 _भरत:-षड्-विञ्शति-पञ्च-योजन-शत-विस्तार:-षट्-चैकोन-विञ्शति-भागा-योजनस्य।_ 

 *(25)तद् द्विगुणद्विगुणविस्तारा* *वर्षधरवर्षा विदेहान्ता:।* 

 _तद्-द्विगुणद्-द्विगुण-विस्तारा-वर्-ष-धर-_ 

 _वर्-षा-विदेहान्ता:।_ 

 *(26)उत्तरा दक्षिणतुल्या:।* 

 _उत्-तरा-दक्क्षिण-तुल्-ल्या:।_ 

 *(27)भरतैरावतयोर्वृद्धिह्रासौ षट्समयाभ्यामुत्सर्पिण्यवसर्पिणीभ्याम्।* 

 _भरतै-रावतयोर्-वृद्-द्धि-ह्रासौ-षट्-समया-_ 

 _भ्या-मुत्-सर्-पिण्य-वसर्-पिणी-भ्याम्।_ 

 *(28)ताभ्यामपरा भूमयोऽवस्थिता:।* 

 _ता-भ्या-मपरा-भूमयो-ऽवस्-थिता:।_ 

 *(29)एकद्वित्रिपल्योपमस्थितयो हैमवतकहारिवर्षक दैवकुरवका:।* 

 _एकद्-द्वित्-त्रि-पल्योपमस्-थितयो-हैमवतक-हारि-वर्-षक-दैव-कुरव-का:।_ 

 *(30)तथोत्तरा:।* 

 _तथोत्-तरा:।_ 

 *(31)विदेहेषु संख्येयकाला:।* 

 _विदे-हेषु-सङ्ख्येय-काला:।_ 

 *(32)भरतस्य विष्कम्भो जम्बूद्वीपस्य* *नवतिशतभाग:।* 

 _भरतस्य-विष्-कम्भो-जम्बू-द्वीपस्य-नवति-_ 

 _शत-भाग:।_ 

 *(33)द्विर्धातकीखण्डे।* 

 _द्विर्-धात-की-खण्डे।_ 

〰️〰️

 *(34)पुष्करार्धे च।* 

 _पुष्-करार्-धे-च।_ 

〰️〰️

 *(35)प्राङ् मानुषोत्तरान्मनुष्या:।* 

 _प्राङ्-मानुषोत्-तरान्-मनुष्या:।_ 

〰️〰️

 *(36)आर्या म्लेच्छाश्च।* 

 _आर्-या- म्लेच्-छाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(37)भरतैरावतविदेहा: कर्मभूमयोऽन्यत्र* *देवकुरूत्तरकुरुभ्य:।* 

 _भरतै-रावत-विदेहा:-कर्म-भूमयो-ऽन्यत्-त्र-देव-कुरूत्-तर-कुरुभ्-भ्य:।_ 

〰️〰️

 *(38)नृस्थिती परावरे त्रिपल्योपमान्तर्मुहूर्ते।* 

 _नृस्-थिती-परा-वरेत्-त्रि-पल्यो-पमान्तर्-मुहूर्-ते_ 

〰️〰️

 *(39)तिर्यग्योनिजानाञ्च।* 

 _तिर्-यग्-ग्योनि-जानाञ्-च।_ 

 *"इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे  तृतीयोध्याय:"*

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *श्रुत उच्चारण पाठ:* 

 

 *उच्चारण* *पाठ~तत्वार्थसूत्र(द्वितीय अध्याय)* 

 *(1)औपशमिकक्षायिकौभावौ मिश्रश्च जीवस्य* *स्वतत्त्वमौदयिकपारिणामिकौ च।* 

 _औपशमिकक्-क्षायिकौ-भावौ-मिश्-श्रश्-च-_ 

 _जीवस्-स्य-स्व-तत्-त्व-मौदयिक-पारिणामिकौ-च।_ 

〰️〰️

 *(2)द्वि नवाष्टादशैकविंशतित्रि* *भेदा* 

 *यथाक्रमम्।* 

 _द्वि-नवाष्-टा-दशैक-विञ्शतित्-त्रि-भेदा-यथा-क्रमम्।_ 

〰️〰️

 *(3)सम्यक्त्व चारित्रे।* 

 _सम्-म्यक्-त्व-चारित्-त्रे।_ 

〰️〰️

 *(4)ज्ञानदर्शनदानलाभ भोगोपभोग वीर्याणि च।*

 _ज्-ञान-दर्-शन-दान-लाभ-भोगो-पभोग-वीर्-याणि-च।_ 

〰️〰️

 *(5)ज्ञानाज्ञान दर्शन लब्धयश्चतुस्त्रित्रि पञ्चभेदा:* *सम्यक्त्व चारित्र संयमासंयमाश्च।* 

 _ज् ञाना-ज्_ 

 _ञान-दर्-शन-लब्-धयश्-चतुस्-त्रित्-त्रि-पञ्च-भेदा:-सम्-म्यक्-त्व-चारित्-त्र-सञ्यमा-सञ्यमाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(6)गतिकषायलिंगमिथ्यादर्शनाज्ञानासंयतासिद्धलेश्याश्चतुश्चतुस्त्र्ये कैकैकैक षड्भेदा:।* 

 _गति-कषाय-लिङ्_ _ग-मिथ्या-दर्-शना-ज्-_ _ञाना-सञ्यता-सिद्-द्ध-लेश्याश्-चतुश्-चतुस्_ _त्र्ये-कै-कै-कैक-षड्-भेदा:।_ 

〰️〰️

 *(7)जीवभव्याभव्यत्वानि च।* 

 _जीव-भव्-व्या-भव्-व्यत्-त्वानि-च।_ 

〰️〰️

 *(8)उपयोगो लक्षणम्।* 

 _उपयोगो लक्क्षणम्।_ 

〰️〰️

 *(9)स द्विविधोष्टचतुर्भेद:।* 

 _सद्-द्वि-विधोष्-ट-चतुर्-भेद:।_ 

〰️〰️

 *(10)संसारिणो मुक्ताश्च।* 

 _सन्-सारिणो-मुक्-ताश्-च।_ 

〰️〰️

 *(11)समनस्कामनस्का:।* 

 _स-मनस्का-मनस्का:।_ 

〰️〰️

 *(12)संसारिणस्त्रसस्थावरा:।* 

 _सन्-सारिणस्-त्रसस्-थावरा:।_ 

〰️〰️

 *(13)पृथिव्यप्तेजोवायुवनस्पतय:स्थावरा:।* 

 _पृथिव्-व्यप्-तेजो-वायु-वनस्-पतय:-_ 

 _स्थावरा:।_ 

〰️〰️

 *(14)द्वीन्द्रियादयस्त्रसा:।* 

 _द्वीन्-द्रिया-दयस्-त्रसा:।_ 

〰️〰️

 *(15)पञ्चेन्द्रियाणि।* 

 _पञ्-चेन्-द्रि-याणि।_ 

〰️〰️

 *(16)द्विविधानि।* 

 _द्वि-विधानि।_ 

〰️〰️

 *(17)निर्वृत्युपकरणे* *द्रव्येन्द्रियम्।* 

 _निर्-वृत्-त्युप-करणे-द्रव्-व्येन्-द्रियम्।_ 

〰️〰️

 *(18)लब्ध्युपयोगौ* *भावेन्द्रियम्।* 

 _लब्-ध्युप-योगौ-भावेन्-द्रियम्।_ 

〰️〰️

 *(19)स्पर्शनरसनघ्राणचक्षु:श्रोत्राणि।* 

 _स्पर्-शन-रसनघ्-घ्राण-चक्क्षु:-श्रो-त्राणि।_ 

〰️〰️

 *(20)स्पर्शरसगन्धवर्णशब्दास्तदर्था:।* 

 _स्पर्-श-रस-गन्ध-वर्-ण-शब्-दास्-तदर्-था:।_ 

〰️〰️

 *(21)श्रुतमनिन्द्रियस्य।* 

 _श्रुत-मनिन्-द्रि-यस्-स्य।_ 

〰️〰️

 *(22)वनस्पत्यन्तानामेकम्।* 

 _वनस्-पत्-त्यन्-ता-ना-मेकम्।_ 

〰️〰️

 *(23)कृमिपिपीलिकाभ्रमरमनुष्यादीनामेकैक वृद्धानि।* 

 _कृमि-पिपीलिका-भ्रमर-मनुष्या-दीना-मेकैक-वृद्-धानि।_ 

〰️〰️

 *(24)संज्ञिन:समनस्का:।* 

 _सञ्-ज्-ञिन:-स-मनस्का:।_ 

〰️〰️

 *(25)विग्रहगतौ कर्मयोग:।* 

 _विग्-ग्रह-गतौ-कर्-म-योग:।_ 

〰️〰️

 *(26)अनुश्रेणि गति:।* 

 _अनुश्-श्रेणि-गति:।_ 

〰️〰️

 *(27)अविग्रहा जीवस्य।* 

 _अविग्-ग्रहा-जीवस्-स्य।_ 

〰️〰️

 *(28)विग्रहवती च संसारिण:प्राक् चतुर्भ्य:।* 

 _विग्-ग्रह-वती-च-सन्-सारिण:-प्राक्-चतुर्-_ 

 _भ्य:।_ 

〰️〰️

 *(29)एकसमयाऽविग्रहा।* 

 _एक-समया-ऽविग्-ग्रहा।_ 

〰️〰️

 *(30)एकं द्वौ त्रीन्वानाहारक:।* 

 _एकन्-द्वौ-त्रीन्-वा-नाहारक:।_ 

〰️〰️

 *(31)सम्मूर्च्छनगर्भोपपादा* *जन्म।* 

 _सम्-मूर्-च्छन-गर्-भोप-पादा-जन्म।_ 

〰️〰️

 *(32)सचित्तशीतसंवृता:सेतरा मिश्राश्चैकशस्तद्योनय:।* 

 _सचित्-त-शीत-सञ्-वृता:-सेतरा-मिश्राश्-_ 

 _चै-कशस्-तद्-योनय:।_ 

〰️〰️

🛑 *(33)जरायुजाण्डजपोतानां* *गर्भ:।* 

 _जरायु-जाण्डज-पोतानाङ्-गर्-भ:।_ 

〰️〰️

 *(34)देवनारकाणामुपपाद:।* 

 _देव-नारकाणा-मुप-पाद:।_ 

〰️〰️

 *(35)शेषाणां सम्मूर्च्छनम्।* 

 _शेषाणान्-सम्-मूर्-च्छनम्।_ 

〰️〰️

 *(36)औदारिकवैक्रियिकाहारकतैजसकार्मणानि* *शरीराणि।* 

 _औदारिक-वैक्रियि-काहारक-तैजस-कार्-_ 

 _मणानि-शरीराणि।_ 

〰️〰️

 *(37)परं परं सूक्ष्मम्।* 

 _परम्-परन्-सूक्ष्मम्।_ 

〰️〰️

🛑 *(38)प्रदेशतोऽसंख्येयगुणं* *प्राक् तैजसात्।* 

 _प्र-देशतो-ऽसङ्-ख्येय-गुणम्-प्राक्-तैजसात्।_ 

〰️〰️

 *(39)अनन्तगुणे परे।* 

 _अनन्त-गुणे परे।_ 

〰️〰️

 *(40)अप्रतीघाते।* 

 _अप्-प्रती-घाते।_ 

〰️〰️

 *(41)अनादिसम्बन्धे च।* 

 _अनादि-सम्-बन्-धे-च।_ 

〰️〰️

 *(42)सर्वस्य।* 

 _सर्-वस्य।_ 

〰️〰️

 *(43)तदादीनि भाज्यानि युगपदेकस्मिन्नाचतुर्भ्य:।* 

 _तदा-दीनि-भा-ज्यानि-युगपदे-कस्मिन्-ना-चतुर्-भ्य:।_ 

〰️〰️

 *(44)निरुपभोगमन्त्यम्।* 

 _निरुप-भोग-मन्-त्यम्।_ 

〰️〰️

 *(45)गर्भसम्मूर्च्छनजमाद्यम्।* 

 _गर्-भ-सम्मूर्-च्छनज-माद्यम्।_ 

〰️〰️

 *(46)औपपादिकं वैक्रियिकम्।* 

 _औप-पादिकम्- वैक्रियि-कम्।_ 

〰️〰️

 *(47)लब्धिप्रत्ययं च।* 

 _लब्धिप्-प्र-त्ययञ्-च।_ 

〰️〰️

 *(48)तैजसमपि।* 

 _तैजस-मपि।_ 

〰️〰️

 *(49)शुभं विशुद्ध मव्याघाति चाहारकं प्रमत्तसंयतस्यैव।* 

 _शुभञ्-विशुद्-द्ध-मव्-व्याघाति-चाहारकम्-_ 

 _प्रमत्-त्त-सञ्य-तस्-स्यैव।_ 

〰️〰️

 *(50)नारकसम्मूर्च्छिनो नपुंसकानि।* 

 _नारक-सम्-मूर्-च्छिनो-नपुन्-स-कानि।_ 

〰️〰️

 *(51)न देवा:।* 

 _न देवा:।_ 

〰️〰️

 *(52)शेषास्त्रिवेदा:।* 

 _शेषास्-त्रि-वेदा: ।_ 

〰️〰️

 *(53)औपपादिकचरमोत्तमदेहाऽसंख्येयवर्षायुषोऽनपवर्त्यायुष:।* 

 _औप-पादिक-चरमोत्-तम-देहा-ऽसङ्-ख्येय-वर्-षायुषो-ऽनप-वर्-त्यायुष:।_ 

 *"इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे द्वितीयोध्याय:"* 

📚📚📚📚📚📚📚📚

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *उच्चारणपाठ-तत्त्वार्थसूत्र* 

   *(पञ्चम् अध्याय* )

 *(1)अजीवकाया धर्माधर्माकाशपुद्गला:।* 

 _अजीव-काया-धर्मा-धर्माकाश-पुद्-गला:।_ 

〰️〰️

 *(2)द्रव्याणि।* 

 _द्र-व्याणि।_ 

〰️〰️

 *(3)जीवाश्च।* 

 _जीवाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(4)नित्यावस्थितान्यरूपाणि।* 

 _नित्या-वस्थितान्-यरूपाणि।_ 

〰️〰️

 *(5)रूपिण: पुद्गला:।* 

 _रूपिण:-पुद्-गला:।_ 

〰️〰️

 *(6)आ आकाशादेकद्रव्याणि।* 

 _आ-आकाशादेकद्-द्र-व्याणि।_ 

〰️〰️

 *(7)निष्क्रियाणि च।* 

 _निष्-क्रियाणि-च।_ 

〰️〰️

 *(8)असंख्येया: प्रदेशा धर्माधर्मैकजीवानाम्।* 

 _असङ्-ख्येया:-प्रदेशा-धर्मा-धर्मैक-जीवानाम्।_ 

〰️〰️

 *(9)आकाशस्यानन्ता:।* 

 _आकाशस्-स्या-नन्ता:।_ 

〰️〰️

 *(10)संख्येयासंख्येयाश्च पुद्गलानाम्।* 

 _सङ्ख्येया-सङ्ख्ये-याश्-च-पुद्-गलानाम्।_ 

〰️〰️

 *(11)नाणो:।* 

 _नाणो:।_ 

〰️〰️

 *(12)लोकाकाशेऽवगाह:।* 

 _लोकाकाशे-ऽवगाह:।_ 

〰️〰️

 *(13)धर्माधर्मयो: कृत्स्ने।* 

 _धर्मा-धर्मयो:-कृत्स्-ने।_ 

〰️〰️

 *(14)एकप्रदेशादिषु भाज्या: पुद्गलानाम्।* 

  _एकप्-प्रदेशादिषु-भाज्-ज्या:-पुद्-गलानाम्।_ 

〰️〰️

 *(15)असंख्येयभागादिषु जीवानाम्।* 

 _असङ्ख्येय-भागादिषु-जीवानाम्।_ 

〰️〰️

 *(16)प्रदेशसंहारविसर्पाभ्यां प्रदीपवत्।* 

 _प्रदेश-सङ्हार-विसर्-पाभ्याम्-प्रदीपवत्।_ 

〰️〰️

 *(17)गतिस्थित्युपग्रहौ धर्माधर्मयोरुपकार:।* 

 _गतिस्-थित्-त्यु-पग्-ग्रहौ-धर्मा-धर्मयो-रुपकार:।_ 

〰️〰️

 *(18)आकाशस्यावगाह:।* 

 _आकाशस्-स्यावगाह:।_ 

〰️〰️

 *(19)शरीरवाङ् मन:प्राणापाना:पुद्गलानाम्।* 

 _शरीर-वाङ्-मन:-प्राणापाना:-पुद्-गलानाम्।_ 

〰️〰️

 *(20) सुखदु:खजीवितमरणोपग्रहाश्च* ।

 _सुख-दु:ख-जीवित-मरणो-पग्-ग्रहाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(21)परस्परोपग्रहो जीवानाम्।* 

 _परस्परो-पग्-ग्रहो-जीवानाम्।_ 

〰️〰️

 *(22)वर्तनापरिणामक्रिया: परत्वापरत्वे च कालस्य।* 

 _वर्तना-परिणामक्-क्रिया:-परत्-त्वा-परत्-त्वे-च-कालस्य।_ 

〰️〰️

 *(23)स्पर्शरसगन्धवर्णवन्त: पुद्गला:।* 

 _स्पर्श-रस-गन्ध-वर्ण-वन्त:-पुद्-गला:।_ 

〰️〰️

 *(24)शब्दबन्धसौक्ष्म्यस्थौल्यसंस्थानभेदतमश्छायातपोद्योतवन्तश्च।* 

 _शब्द-बन्ध-सौक्ष्म्यस्-थौल्य-_ _सन्स्थान-भेद-_ 

 _तमश्-छाया-तपोद्-द्योत-वन्तश्-च।_ 

〰️〰️

 *(25)अणव: स्कन्धाश्च।* 

 _अणव:-स्कन्धाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(26)भेदसंघातेभ्य उत्पद्यन्ते।* 

 _भेद-सङ्घा-तेभ्य-उत्पद्-द्यन्ते।_ 

〰️〰️

 *(27)भेदादणु:।* 

 _भेदा-दणु:।_ 

〰️〰️

 *(28)भेदसंघाताभ्यां चाक्षुष:।* 

 _भेद-सङ्घाता-भ्याञ्-चाक्षुष:।_ 

〰️〰️

 *(29)सद् द्रव्यलक्षणम्।* 

 _सद्-द्र-व्य-लक्क्षणम्।_ 

〰️〰️

 *(30)उत्पादव्ययध्रौव्ययुक्तं सत्।* 

 _उत्पादव्-व्ययध्-ध्रौव्-व्य-युक्-तन्-सत्।_ 

〰️〰️

 *(31)तद् भावाव्ययं नित्यम्।* 

 _तद्-भावा-व्ययन्-नित्यम्।_ 

〰️〰️

 *(32)अर्पितानर्पितसिद्धे:।* 

 _अर्पिता-नर्पित-सिद्-द्धे:।_ 

〰️〰️

 *(33)स्निग्धरूक्षत्वाद् बन्ध:।* 

 _स्निग्ध-रूक्क्षत्-त्वाद्-बन्ध:।_ 

〰️〰️

 *(34)न जघन्यगुणानाम्।* 

 _न-जघन्य-गुणानाम्।_ 

〰️〰️

 *(35)गुणसाम्ये सदृशानाम्।* 

 _गुण-साम्ये-सदृशानाम्।_ 

〰️〰️

 *(36)द्वयधिकादिगुणानां तु।* 

 _द्वयधि-कादि-गुणानान्-तु।_ 

〰️〰️

 *(37)बन्धेऽधिकौ पारिणामिकौ च।* 

 _बन्धे-ऽधिकौ पारि-णामिकौ-च।_ 

〰️〰️

 *(38)गुणपर्ययवद्द्रव्यम्।* 

 _गुण-पर्यय-वद्-द्र-व्यम्।_ 

〰️〰️

 *(39)कालश्च।* 

 _कालश्-च।_ 

〰️〰️

 *(40)सोऽनन्तसमय:।* 

 _सो-ऽनन्त-समय:।_ 

〰️〰️

 *(41)द्रव्याश्रया निर्गुणा गुणा:।* 

 _द्रव्या-श्रया-निर्गुणा-गुणा:।_ 

〰️〰️

 *(42)तद्भाव: परिणाम:।* 

 _तद्-भाव:-परिणाम:।_ 

 *इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे पञ्चमोध्याय:*

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *श्रुत उच्चारण पाठ:*

 *उच्चारणपाठ-तत्त्वार्थसूत्र(चतुर्थ अध्याय)* 

 *(1)देवाश्चतुर्णिकाया:।* 

 _देवाश्-चतुर्-णिकाया:।_ 

〰️〰️

 *(2)आदितस्त्रिषु पीतान्तलेश्या:।* 

 _आदि-तस्-त्रिषु-पीतान्त-लेश्या:।_ 

〰️〰️

🕉️ *(3)दशाष्टपञ्चद्वादशविकल्पा: कल्पोपपन्नपर्यन्ता:।* 

 _दशाष्-ट-पञ्चद्-द्वादश-विकल्-पा:-कल्पो-पपन्-न्न-पर्-यन्ता:।_ 

〰️〰️

 *(4)इन्द्र सामानिकत्रायस्त्रिंशपारिषदात्मरक्ष* 

 *लोकपालानीक* 

 *प्रकीर्णकाभियोग्यकिल्विषिकाश्चैकश:।* 

 _इन्द्र-सामानिकत्-त्रायस्-त्रिञ्श-पारि-षदात्-म-रक्क्ष-लोक-_ 

 _पालानीकप्-प्रकीर्-ण-काभियोग्य-किल्-विषिकाश्-चैकश:।_ 

〰️〰️

🕉️ *(5)त्रायस्त्रिंशलोकपालवर्ज्या* *व्यन्तरज्योतिष्का:।* 

 _त्रायस्-त्रिञ्श-लोकपाल-वर्-ज्या-व्यन्तरज्-ज्योतिष्-का:।_ 

〰️〰️

 *(6)पूर्वयोर्द्वीन्द्रा:।* 

 _पूर्-व-योर्-द्वीन्-द्रा:।_ 

〰️〰️

 *(7)कायप्रवीचारा आ ऐशानात्।* 

 _कायप्-प्रवीचारा-आ-ऐशानात्।_ 

〰️〰️

 *(8)शेषा: स्पर्शरूपशब्दमन: प्रवीचारा:।* 

 _शेषा:-स्पर्-श-रूप-शब्द-मन:-प्रवीचारा:।_ 

〰️〰️

 *(9)परेऽप्रवीचारा:।* 

 _परे-ऽप्रवी-चारा:।_ 

〰️〰️

 *(10)भवनवासिनोऽसुरनागविद्युत्सुपर्णाग्नि* 

 *वातस्तनितोदधिद्वीपदिक्कुमारा:।* 

✳️ _भवन-वासिनो-ऽसुर-नाग-विद्-द्युत्-सुपर्-णाग्नि-_ 

 _वातस्-तनितो-दधिद्-द्वीप-दिक्-कुमारा:।_ 

〰️〰️

 *(11)व्यन्तरा: किन्नरकिम्पुरुषमहोरगगंधर्वयक्षराक्षसभूतपिशाचा:।* 

 _व्यन्तरा:-किन्-नर-किम्-पुरुष-महोरग-गन्-धर्-व-यक्क्ष-राक्षस-भूत-पिशाचा:।_ 

〰️〰️

 *(12)ज्योतिष्का: सूर्याचन्द्रमसौग्रहनक्षत्रप्रकीर्णकतारकाश्च।* 

 _ज्योतिष्-का:-सूर्-या-चन्द्र-मसौ-ग्रह-नक्क्षत्र-प्रकीर्-णक-तारकाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(13)मेरुप्रदक्षिणा नित्यगतयो नृलोके।* 

 _मेरुप्-प्रदक्क्षिणा-नित्य-गतयो-नृ-लोके।_ 

〰️〰️

 *(14)तत्कृत: कालविभाग:।* 

 _तत्-कृत:-काल-विभाग:।_ 

〰️〰️

 *(15)बहिरवस्थिता:।* 

 _बहि-रवस्-थिता:।_ 

〰️〰️

 *(16)वैमानिका:।* 

 _वै-मानिका:।_ 

〰️〰️

 *(17)कल्पोपपन्ना: कल्पातीताश्च।* 

 _कल्पो-पपन्-ना:-कल्पा-ती-ताश्-च।_ 

〰️〰️

 *(18)उपर्युपरि।* 

 _उपर्-यु-परि।_ 

〰️〰️

 *(19)सौधर्मैशानसानत्कुमारमाहेन्द्रब्रह्मब्रह्मोत्तरलान्तवकापिष्ठ* 

 *शुक्रमहाशुक्रशतारसहस्रारेष्वानतप्राणतयोरारणाच्युतयोर्नवसुग्रैवेयकेषु* 

 *विजयवैजयन्तजयन्तापराजितेषु सर्वार्थसिद्धौ च।* 

✳️ _सौधर्-मैशान-सानत्कुमार-माहेन्द्रब्-ब्रह्मब्-ब्रह्मोत्तर-लान्तव-कापिष्-ठ-शुक्-क्र-_ 

 _महाशुक्-क्र-शतार-सहस्-स्रा-रे-ष्वानतप्_ _प्राणतयो-रारणा-च्युतयोर्-नवसुग्-ग्रैवेय-केषु-_ 

 _विजय-वैजयन्त-जयन्ता-परा-जितेषु-_ 

 _सर्-वार्-थ-सिद्-द्धौ-च।_ 

〰️〰️

 *(20)स्थितिप्रभावसुखद्युतिलेश्याविशुद्धीन्द्रियावधिविषयतोऽधिका:।* 

 _स्थितिप्-प्रभाव-सुखद्-द्युति-लेश्या-विशुद्-द्धीन्द्रिया-वधि-विषय-तो-ऽधिका:।_ 

〰️〰️

 *(21)गतिशरीरपरिग्रहाभिमानतो हीना:।* 

 _गति-शरीर-परिग्-ग्रहाभि-मानतो-हीना:।_ 

〰️〰️

 *(22)पीतपद्मशुक्ललेश्या द्वित्रिशेषेषु।* 

 _पीत-पद्-म-शुक्ल-लेश्या-द्वित्-त्रि-शेषेषु।_ 

〰️〰️

 *(23)प्राग्ग्रैवेयकेभ्य: कल्पा:।* 

 _प्राग्-ग्रैवेय-के-भ्य:-कल्-पा:।_ 

〰️〰️

 *(24)ब्रह्मलोकालया लौकान्तिका:।* 

 _ब्रह्-म-लोकालया-लौ-कान्तिका:।_ 

〰️〰️

 *(25)सारस्वतादित्यवह्न्यरुणगर्दतोयतुषिताव्याबाधारिष्टाश्च।* 

 _सारस्-स्वता-दित्-त्य-वह्न्-यरुण-गर्-द-तोय-तुषिताव्या-बाधा-रिष्-टाश्-च।_ 

〰️〰️

 *(26)विजयादिषु द्विचरमा:।* 

 _विजया-दिषुद्-द्विचरमा:।_ 

〰️〰️

 *(27)औपपादिकमनुष्येभ्य: शेषास्तिर्यग्योनय:।* 

 _औप-पादिक-मनुष्-ष्येभ्य:-शेषास्-तिर्-यग्-ग्योनय:।_ 

〰️〰️

🕉️ *(28)स्थितिरसुरनागसुपर्णद्वीपशेषाणां* *सागरोपमत्रिपल्योपमार्द्धहीनमिता:।* 

 _स्थिति-रसुर-नाग-सुपर्-णद्-द्वीप-शेषाणान्-सागरोपमत्-त्रिपल्यो-पमार्-द्ध-हीन-मिता:।_ 

〰️〰️

 *(29)सौधर्मैशानयो: सागरोपमेऽधिके।* 

 _सौधर्-मै-शानयो:-सागरोपमे-ऽधिके।_ 

〰️〰️

 *(30)सानत्कुमारमाहेन्द्रयो: सप्त।* 

 _सानत्-कुमार-माहेन्-द्रयो:-सप्त।_ 

〰️〰️

 *(31)त्रिसप्तनवैकादशत्रयोदशपञ्चदशभिरधिकानि तु।* 

 _त्रि-सप्त-नवै-कादशत्-त्रयोदश-पञ्चदशभि-रधिकानि तु।_ 

〰️〰️

 *(32)आरणच्युतादूर्ध्वमेकैकेन नवसु गैवेयकेषु विजयादिषु सर्वार्थसिद्धौ च।* 

 _आरणा-च्युता-दूर्-ध्व-मेकैकेन-नवसुग्-ग्रैवेयकेषु-विजयादिषु-सर्-वार्थ-सिद्-द्धौ च।_ 

〰️〰️

 *(33)अपरा पल्योपममधिकम्।* 

 _अपरा-पल्यो-पम-मधिकम्।_ 

〰️〰️

 *(34)परत: परत: पूर्वापूर्वाऽनन्तरा।* 

 _परत:-परत:-पूर्-वा-पूर्-वा-ऽनन्-तरा।_ 

〰️〰️

 *(35)नारकाणां च द्वितीयादिषु।* 

 _नारकाणाञ्-चद्-द्वितीयादिषु।_ 

〰️〰️

 *(36)दशवर्षसहस्स्राणि प्रथमायाम्।* 

 _दश-वर्-ष-सहस्-स्राणिप्-प्रथमायाम्।_ 

〰️〰️

 *(37)भवनेषु च।* 

 _भव-नेषु-च।_ 

〰️〰️

 *(38)व्यन्तराणां च।* 

 _व्यन्-तराणाञ्- च।_ 

〰️〰️

 *(39)परा पल्योपममधिकम्।* 

 _परा-पल्योपम-मधिकम्।_ 

〰️〰️

 *(40)ज्योतिष्काणां च।* 

 _ज्योतिष्-काणाञ्-च।_ 

〰️〰️

 *(41)तदष्टभागोऽपरा।* 

 _तदष्-ट-भागो-ऽपरा।_ 

〰️〰️

 *(42)लौकान्तिकानामष्टौ* *सागरोपमाणि सर्वेषाम्।* 

 _लौ-कान्तिका-ना-मष्-टौ-सागरो-पमाणि सर्-वेषाम्।_ 

 *इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे चतुर्थोध्याय:*

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *श्रुत उच्चारण पाठ:* 

 *उच्चारणपाठ-तत्त्वार्थसूत्र(सप्तम अध्याय)* 

 *(1)हिंसाऽनृतस्तेयाब्रह्मपरिग्रहेभ्यो विरतिर्व्रतम्।* 

 _हिन्-सा-ऽनृतस्-तेया-ब्रह्-म-परिग्-ग्रहे-भ्यो_ _विरतिर्-व्रतम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(2)देशसर्वतोऽणुमहती।* 

 _देश-सर्-वतो-ऽणु-महती।_ 

〰️〰️〰️

 *(3)तत्स्थैर्यार्थं भावना: पञ्च पञ्च।* 

 _तत्-स्-थैर्-यार्-थम्-भावना:-पञ्च-पञ्च।_ 

〰️〰️〰️

 *(4)वाङ्मनोगुप्तीर्यादाननिक्षेपणसमित्यालोकितपानभोजनानिपञ्च।* 

 _वाङ्-मनो-गुप्तीर्-या-दान-निक्क्षेपण-_ 

 _समित्-त्या-लोकित-पान-भोजनानि-पञ्च।_ 

〰️〰️〰️

 *(5)क्रोधलोभभीरुत्वहास्यप्रत्याख्यानान्यनु* 

 *वीचिभाषणं च पञ्च।* 

 _क्रोध-लोभ-भीरुत्-त्व-हास्यप्-प्रत्या-ख्याना-न्यनु-वीचि-_ _भाषणञ्-च-पञ्च।_ 

〰️〰️〰️

 *(6)शून्यागारविमोचितावासपरोपरोधाकरणभैक्ष्यशुद्धिसधर्माविसंवादा: पञ्च।* 

 _शून्यागार-विमोचिता-वास-परो-परोधा-करण-भैक्ष्य-शुद्-द्धि-सधर्-मा-विसञ्वादा:-पञ्च।_ 

〰️〰️〰️

 *(7)स्त्रीरागकथाश्रवणतन्मनोहराङ्गनिरीक्षणपूर्वरतानुस्मरणवृष्येष्टरसस्वशरीरसंस्कारत्* *यागा: पञ्च।* 

 _स्त्री-राग-कथा-श्रवण-तन्-मनोहरा-ङ्ग-_ 

 _निरीक्षण-पूर्-व-रता-नुस्-मरण-वृष्-ष्येष्-ट-_ _रसस्-स्व-शरीर-सन्-स्-कारत्-त्यागा:-पञ्च।_ 

〰️〰️〰️

 *(8)मनोज्ञामनोज्ञेन्द्रियविषयरागद्वेषवर्जनानि पञ्च।* 

 _मनो-ज् ञा-मनो-ज् ञेन्-द्रिय-विषय-रागद्-द्वेष-_ _वर्-जनानि-पञ्च।_ 

〰️〰️〰️

 *(9)हिंसादिष्विहामुत्रापायावद्यदर्शनम्।* 

 _हिन्-सा-दिष्-विहा-मुत्-त्रा-पाया-वद्-द्य-_ 

 _दर्-शनम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(10)दु:खमेव वा।* 

 _दु:ख-मेव-वा।_ 

〰️〰️〰️

 *(11)मैत्रीप्रमोदकारुण्यमाध्यस्थानि च सत्त्व* *गुणाधिकक्लिश्यमानाविनयेषु।* 

 _मैत्री-प्रमोद-कारुण्-ण्य-माध्यस्-थानि-च-_ 

 _सत्-त्व-गुणाधिकक्-क्लिश्-श्य-माना-विनयेषु।_ 

〰️〰️〰️

 *(12)जगत्कायस्वभावौ वा संवेगवैराग्यार्थम्।* 

 _जगत्-कायस्-स्वभावौ-वा-सञ्वेग-वैरा-_ 

 _ग्यार्-थम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(13)प्रमत्तयोगात्प्राणव्यपरोपणं हिंसा।* 

 _प्रमत्-त-योगात्-प्राणव्-व्यपरोपणङ्-_ 

 _हिन्-सा।_ 

〰️〰️〰️

 *(14)असदभिधानमनृतम्।* 

 _अस-दभिधान-मनृतम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(15)अदत्तादानं स्तेयम्।* 

 _अदत्-ता-दानन्-स्तेयम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(16)मैथुनमब्रह्म।* 

 _मैथुन-मब्-ब्रह्-म।_ 

〰️〰️

 *(17)मूर्छा परिग्रह:।* 

 _मूर्-छा-परिग्-ग्रह:।_ 

〰️〰️〰️

 *(18)नि:शल्यो व्रती।* 

 _निश्-शल्-ल्यो-व्रती।_ 

〰️〰️〰️

 *(19)अगार्यनगारश्च।* 

 _अगार्-य-नगारश्-च।_ 

〰️〰️〰️

 *(20)अणुव्रतोऽगारी।* 

 _अणुव्-व्रतो-ऽगारी।_ 

〰️〰️〰️

 *(21)दिग्देशानर्थदण्डविरतिसामायिकप्रोषधोपवासोपभोगपरिभोगपरिमाणातिथिसंवि* *भागव्रतसंपन्नश्च।* 

 _दिग्-देशानर्-थ-दण्ड-विरति-सामायिकप्-_ 

 _प्रोषधोप-वासोप-भोग-परिभोग-परिमाणा-तिथि_ 

 _सञ्-विभागव्-व्रत-सम्-पन्-नश्-च।_ 

〰️〰️〰️

 *(22)मारणान्तिकीं सल्लेखनां जोषिता।* 

 _मारणान्-तिकीन्-सल्-लेखनाञ्-जोषिता।_ 

〰️〰️〰️

 *(23)शङ्काकांक्षाविचिकित्सान्यदृष्टिप्रशंसासंस्तवा:स* *म्यग्दृष्टेरतिचारा:।* 

 _शङ्-का-काङ्-क्षा-विचिकित्-सा-ऽन्य-दृष्टिप्-प्रशन्-सा-सन्-स्-तवा:-सम्यग्-दृष्-टे-_ 

 _रतिचारा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(24) व्रतशीलेषु पञ्च पञ्च यथाक्रमम्।* 

 _व्रत-शीलेषु-पञ्च-पञ्च-यथा-क्रमम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(25)बन्धबधच्छेदातिभारारोपणान्नपाननिरोधा:।* 

 _बन्ध-बधच्-छेदाति-भारा-रोप-णान्-न-पान-निरोधा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(26)मिथ्योपदेशरहोभ्याख्यानकूटलेखक्रियान्यासापहारसाकारमंत्र भेदा:।* 

 _मिथ्यो-पदेश-रहो-भ्या-ख्यान-कूट-लेखक्-क्रिया-न्यासापहार-साकार-मन्-त्र-भेदा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(27)* *स्तेनप्रयोगतदाह्रतादानविरुद्धराज्यातिक्रमहीनाधिकमानोन्मानप्रतिरूपकव्यवहा* *रा:।* 

 _स्तेनप्-प्रयोग-तदा-ह्रता-दान-विरुद्-द्ध-_ 

 _राज्या-तिक्-क्रम-हीनाधिक-मानोन्-मानप्-प्रति-रूपकव्-_ _व्यव-हारा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(28)परविवाहकरणेत्वरिकापरिगृहीतापरिगृहीतागमनानङ्गक्रीड़ाकामतीव्राभिनिवेशा:।* 

 _पर-विवाह-करणे-त्वरिका-परि-गृहीता-परि-गृहीता-गमना-नङ्-गक्-क्रीड़ा-काम-तीव्रा-_ 

 _भिनि-वेशा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(29)क्षेत्रवास्तुहिरण्यसुवर्णधनधान्यदासीदासकुप्यभाण्डप्रमाणातिक्रमा:।* 

 _क्षेत्र-वास्तु-हिरण्-ण्य-सुवर्-ण-धन-_ 

 _धान्य-दासी-दास-कुप्-प्य-भाण्डप्-_ 

 _प्रमा-णातिक्-क्रमा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(30)ऊर्ध्वाधस्तिर्यग्व्यतिक्रमक्षेत्रवृद्धिस्मृत्यंतराधानानि।* 

 _ऊर्-ध्वा-धस्-तिर्-यग्-व्यतिक्-क्रमक्-क्षेत्र-वृद्-द्धिस्-मृत्-त्यन्-तरा-धानानि।_ 

〰️〰️〰️

 *(31)आनयनप्रेष्यप्रयोगशब्दरूपानुपातपुद्गलक्षेपा:।* 

 _आ-नयनप्-प्रेष्यप्-प्रयोग-शब्द-रूपानु-_ 

 _पात-पुद्-गलक्-क्षेपा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(32)कन्दर्पकौत्कुच्यमौखर्यासमीक्ष्याधिकरणोपभोगपरिभोगानर्थक्यानि।* 

 _कन्दर्-प-कौत्-कुच्-च्य-मौखर्-या-_ 

 _समीक्ष्याधि-करणोप-भोग-परिभोगा-_ 

 _नर्-थक्-क्यानि।_ 

〰️〰️〰️

 *(33)योगदुष्प्रणिधानानादरस्मृत्यनुपस्थानानि* 

 _योग-दुष्-प्रणि-धाना-नादरस्-मृत्-त्यनु-_ 

 _पस्-थानानि ।_ 

〰️〰️〰️ *(34)अप्रत्यवेक्षिताप्रमार्जितोत्सर्गादानसंस्तरोपक्रमणानादरस्मृत्यनुपस्थानानि।* 

 _अप्-प्रत्-त्य-वेक्षिता-प्रमार्-जितोत्-सर्-गा-दान-सन्-स्-तरोपक्-क्रमणा-नादरस्-मृत्-त्यनु-पस्-थानानि।_ 

〰️〰️〰️

 *(35)सचित्तसम्बन्धसम्मिश्राभिषवदुष्पक्वाहारा:* 

 _सचित्-त-सम्-बन्-ध-सम्-मिश्-श्रा-भिषव-_ 

 _दुष्-पक्-क्वा-हारा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(36)सचित्तनिक्षेपापिधानपरव्यपदेशमात्सर्यकालातिक्रमा:।* 

 _सचित्-त-निक्क्षेपा-पिधान-परव्-व्यपदेश-मात्सर्-य-कालातिक्-क्रमा:।_ 

〰️〰️〰️

 *(37)जीवितमरणाशंसामित्रानुरागसुखानुबंधनिदानानि।* 

 _जीवित-मरणा-शन्-सा-मित्-त्रा-नुराग-सुखानु-बन्-ध-निदानानि।_ 

〰️〰️〰️

 *(38)अनुग्रहार्थं स्वस्यातिसर्गो दानम्।* 

 _अनुग्-ग्रहार्-थम्-स्वस्-स्याति-सर्-गो-दानम्।_ 

〰️〰️〰️

 *(39)विधिद्रव्यदातृपात्रविशेषात्तद्विशेष:।* 

 _विधिद्-द्रव्य-दातृ-पात्र-विशेषात्-तद्-विशेष:।_ 

 *"इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे सप्तमोध्याय:"*

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *उच्चारणपाठ-तत्त्वार्थसूत्र* *(अष्टम अध्याय)* 

 *(1)मिथ्यादर्शनाविरतिप्रमादकषाययोगा बन्धहेतव:।* 

 _मिथ्-थ्या-दर्-शना-विरतिप्-प्रमाद-कषाय-योगा-बन्ध-हेतव:।_ 

 *(2)सकषायत्वाज्जीव:* *कर्मणो योग्यान्पुद्गलानादत्ते* *स बन्ध:।* 

 _स-कषायत्-त्वाज्-जीव:-कर्-मणो-यो-ग्यान्-पुद्-गला-नादत्-ते-स-बन्ध:।_ 

 *(3) प्रकृतिस्थित्यनुभवप्रदेशास्तद्विधय:।* 

 _प्र-कृतिस्-थित्-त्यनु-भवप्-प्रदेशास्-तद्-विधय:।_ 

 *(4)आद्यो* *ज्ञानदर्शनावरणवेदनीयमोहनीयायुर्नामगोत्रान्तराया:।* 

 _आ-द्यो-ज्_ _ञान-दर्-शनावरण-वेदनीय-

मोहनी-यायुर्-नाम-गोत्-त्रान्-तराया:।_ 

 *(5)पञ्चनवद्वयष्टाविंशतिचतुर्द्विचत्वारिंशद्* *द्विपञ्चभेदायथाक्रमम्।* 

 _पञ्च-नवद्-द्वयष्-टा-विञ्शति-चतुर्-द्वि-चत्-त्वा-रिञ्शद्-द्वि-पञ्च-भेदा-यथा-क्रमम्।_ 

 *(6)मतिश्रुतावधिमन:पर्ययकेवलानाम्।* 

 _मतिश्-श्रुता-वधि-मन:-पर्-यय-केवलानाम्।_ 

 *(7)चक्षुरचक्षुरवधिकेवलानां* *निद्रानिद्रानिद्राप्रचलाप्रचलाप्रचलास्त्यानगृद्धयश्च* 

 _चक्क्षु-रचक्क्षु-रवधि-केवला-नान्-निद्-द्रा-_  _निद्-द्रा-निद्-द्रा-प्रचला-प्रचला-प्रचलास्-त्यान-गृद्-द्धयश्-च।_ 

 *(8)सदसद्वेद्ये।* 

 _स-दसद्-वेद्-द्ये।_ 

 *(9)दर्शनचारित्रमोहनीयाकषायकषायवेदनीयाख्यास्त्रिद्विनवषोडसभेदा:* *सम्यक्त्वमिथ्यात्वतदुभयान्यकषायकषायौ* *हास्यरत्यरतिशोकभयजुगुप्सास्त्रीपुन्नपुंसकवेदा* *अनन्तानुबन्ध्यप्रत्याख्यानप्रत्याख्यानसंज्वलनविकल्पाश्चैकश: क्रोधमानमायालोभा:।* 

 _दर्-शन-चारित्-त्र-मोहनी-याकषाय-कषाय-वेदनीया-ख्यास्-त्रिद्-द्वि-नव-षोडस-भेदा:-_ 

 _सम्-म्यक्-त्व-मिथ्-थ्या-त्व-तदुभया-न्य-_ 

 _कषाय-कषायौ-हास्य-रत्-त्य-रति-शोक-भय-_ 

 _जुगुप्-सास्-त्री-पुन्-नपुन्-सक-वेदा-_ _अनन्-ता-नुबन्-ध्यप्-प्रत्या-ख्यानप्-प्रत्या-_ 

 _ख्यान-सञ्ज्वलन-विकल्-पाश्-चैकश:-क्रोध-_ 

 _मान-माया-लोभा:।_ 

 *(10)नारकतैर्यग्योनमानुषदैवानि।* 

 _नारक-तैर्-यग्-ग्योन-मानुष-दैवानि।_ 

 *(11)* *गतिजातिशरीराङ्गोपाङ्गनिर्माणबंधनसंघातसंस्थानसंहननस्पर्शरसगंधवर्णानुपूर्व्यागुरुलघूपघातपरघातातपोद्योतोच्छ्वासविहायोगतय:*  *प्रत्येकशरीरत्रससुभगसुस्वरशुभसूक्ष्मपर्याप्ति* 

 *स्थिरादेययश:कीर्ति सेतराणि* *तीर्थकरत्वं च।* 

 _गति-जाति-शरीराङ्-गो-पाङ्-ग-निर्-माण-_ _बन्-धन-सङ्-घात-सन्-स-थान-सङ्-हननस्-_ _पर्-श-रस-गन्-ध-वर्-णानु-पूर्-व्या-गुरु-लघू-_  _पघात-परघाता-तपो-द्यो-तोच्छ्वास-विहायो-_ _गतय:-प्रत्येक-शरीरत्-त्रस-_ _सुभग-सुस्-स्वर-शुभ-सूक्ष्म-_ _पर्-याप्-तिस्-थिरा-देय-यश:कीर्-ति_ _सेतराणि-तीर्थ-करत्-त्वञ्-च।_ 

 *(12)उच्चैर्नीचैश्च।* 

 _उच्-चैर्-नीचैश्-च।_ 

 *(13)दानलाभभोगोपभोगवीर्याणाम्।* _दान-लाभ-भोगो-पभोग-वीर्-या-णाम्।_ 

 *(14)आदितस्तिसृणामन्तरायस्य च* त्रिंशत्सागरोपमकोटीकोट्य: परा स्थिति:।

 _आदितस्-तिसृणा-मन्-तरा-यस्-स्य-चत्-_  _त्रिञ्शत्-सागरोपम-कोटी-कोट्-ट्य:-परास्-_ 

 _थिति:।_ 

 *(15)सप्ततिर्मोहनीयस्य।* 

 _सप्-ततिर्-मोहनी-यस्-स्य।_ 

 *(16)विंशतिर्नामगोत्रयो:।* 

 _विञ्शतिर्-नाम-गो-त्रयो:।_ 

 *(17)त्रयस्त्रिंशत्सागरोपमाण्यायुष:।* 

 _त्रयस्-त्रिञ्शत्-सागरो-पमा-ण्या-युष:।_ 

 *(18)अपरा द्वादशमुहूर्ता वेदनीयस्य।* 

 _अपरा-द्वादश-मुहूर्-ता-वेदनी-यस्-स्य।_ 

 *(19)नामगोत्रयोरष्टौ।* 

 _नाम-गो-त्रयो-रष्-टौ।_ 

 *(20)शेषाणामन्तर्मुहूर्ता।* 

 _शे-षाणा-मन्तर्-मुहूर्-ता।_ 

 *(21)विपाकोऽनुभव:।* 

 _विपाको-ऽनुभव:।_ 

 *(22)स यथानाम्।* 

 _स-यथानाम्।_ 

 *(23)ततश्च निर्जरा।* 

 _ततश्-च-निर्-जरा।_ 

 *(24)नामप्रत्यया:सर्वतोयोगविशेषात्* *सूक्ष्मैकक्षेत्रावगाहस्थिता:सर्वात्मप्रदेशेष्वनन्तानन्तप्रदेशा:।* 

 _नामप्-प्र-त्यया:-सर्-वतो-योग-विशेषात्-_ 

 _सूक्ष्मै-कक्-क्षेत्रा-वगाहस्-थिता:-_ 

 _सर्-वात्मप्-प्रदेशेष्-ष्व-नन्ता-नन्तप्-प्रदेशा:।_ 

 *(25)सद्वेद्यशुभायुर्नामगोत्राणि पुण्यम्।* 

 _सद्-वेद्य-शुभायुर्-नाम-गो-त्राणि-पुण्-ण्यम्।_ 

 *(26)अतोऽन्यत्पापम्।* 

 _अतो-ऽन्यत्-पापम्।_ 

 *इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे अष्टमोध्याय*

[24/08, 4:43 pm] Dr Rakesh Shastri, Nagpur: *उच्चारणपाठ-तत्त्वार्थसूत्र(नवम अध्याय)* 

 *(1)आस्रवनिरोध: संवर:।* 

〰️〰️〰️

 _आ-स्रव-निरोध:-सञ्वर:।_ 

 *(2)स* *गुप्तिसमितिधर्मानुप्रेक्षापरीषहजय चारित्रै:।* 

〰️〰️〰️ _स-गुप्-ति-समिति-धर्-मानुप्-प्रेक्षा-परीषहजय-चारित्-त्रै:।_ 

 *(3)तपसा निर्जरा च।* 

〰️〰️〰️

 _तपसा-निर्-जरा-च।_ 

*(4)सम्यग्योगनिग्रहो गुप्ति:।* 

〰️〰️〰️ _सम्-म्यग्-योग-निग्-ग्रहो-गुप्-ति:।_ 

 *(5)ईर्याभाषैषणादाननिक्षेपोत्सर्गा:समितय:।* 

〰️〰️〰️ _ईर्-या-भा-षैषणा-दान-निक्क्षे-पोत्-सर्-गा:-समितय:।_ 

 *(6)उत्तमक्षमामार्दवार्जवशौचसत्यसंयमतपस्त्यागाकिञ्चन्यब्रह्मचर्याणि धर्म:।* 

〰️〰️〰️ _उत्तमक्-क्षमा-मार्-द-वार्-जव-शौच-सत्-त्य-सञ्यम-तपस्-त्यागा-किञ्चन्यब्-_ 

 _ब्रह्-म-चर्-याणि-धर्-म:।_ 

 *(7)अनित्याशरणसंसारैकत्वान्यत्वाशुच्यास्रवसंवरनिर्जरालोकबोधिदुर्लभधर्मस्वाख्या* *तत्त्वानुचिन्तनमनुप्रेक्षा:।* 

〰️〰️〰️ _अनित्-त्या-शरण-सन्-सारै-कत्-त्वा-न्यत्-त्वा-शुच्-च्या-_ _स्रव-सञ्वर-निर्-जरा-लोक-_ 

 _बोधि-दुर्-लभ-धर्-मस्-स्वा-ख्या-_ _तत्-त्वानु-चिन्-तन-मनुप्-प्रेक्षा:।_ 

 *(8)मार्गाच्यवननिर्जरार्थं* *परिषोढव्या: परीषहा:।* 

〰️〰️〰️ _मार्-गा-च्यवन-निर्-जरार्-थम्-परि-षोढव्-व्या:-परीषहा:।_ 

 *(9)क्षुत्पिपासाशीतोष्णदंशमशकनाग्न्यारतिस्त्रीचर्यानिषद्याशय्याक्रोशवधयाचनालाभरोगतृणस्पर्शमलसत्कारपुरस्कारप्रज्ञाज्ञानादर्शनानि।* 

〰️〰️〰️ _क्षुत्-पिपासा-शीतोष्ण-दञ्श-मशक-नाग्-न्या-रतिस्-त्री-चर्-या-निषद्-द्या-शय्या-क्रोश-_  _वध-याचना-लाभ-रोग-तृणस्-पर्-श-मल-_ 

 _सत्कार-पुरस्कारप्-_ 

 _प्रज्_ _ञा-ज्-ञाना-दर्-शनानि।_ 

 *(10)सूक्ष्मसाम्परायच्छद् मस्थवीतरागयोश् चतुर्दश।* 

〰️〰️〰️ _सूक्ष्म-साम्-परायच्-छद्-मस्थ-वीतराग-योश्-चतुर्-दश।_ 

 *(11)एकादश जिने।* 

〰️〰️〰️

 _एकादश-जिने।_ 

 *(12)बादरसाम्पराये सर्वे।* 

〰️〰️〰️

 _बादर-साम्-पराये-सर्-वे।_ 

 *(13)ज्ञानावरणे प्रज्ञाज्ञाने।* 

〰️〰️〰️

 _ज् ञाना-वरणे- प्रज् ञाज्-ज् ञाने।_ 

 *(14)दर्शनमोहान्तराययोरदर्शनालाभौ।* 

〰️〰️〰️ _दर्-शन-मोहान्-तराय-यो-रदर्-शना-लाभौ।_ 

 *(15)चारित्रमोहेनाग्न्यारतिस्त्रीनिषद्याक्रोशयाचनासत्कारपुरस्कारा:।* 

〰️〰️〰️ _चारित्-त्र-मोहे-नाग्-न्या-रतिस्-त्री-निषद्-द्या-क्रोश-याचना-सत्कार-पुरस्-कारा:।_ 

 *(16)वेदनीये शेषा:।* 

〰️〰️〰️

 _वेदनीये शेषा:।_ 

 *(17)एकादयोभाज्यायुगपदेकस्मिन्नैकोन* 

 *विंशते:।* 

〰️〰️〰️ _एकादयो-भा-ज्या-युगपदे-कस्-मिन्-नैकोन-विञ्-शते:।_ 

 *(18)सामायिकच्छेदोपस्थापनापरिहारविशुद्धिसूक्ष्मसांपराययथाख्यातमिति चारित्रम्।* 

〰️〰️〰️ _सामायिकच्-छेदो-पस्-थापना-परिहार-_ 

 _विशुद् - द्वि- सूक्ष्म - साम् - पराय - यथा - ख्यात-_ 

 _मिति-चारित्-त्रम्।_ 

 *(19)अनशनावमौदर्यवृत्तिपरिसंख्यानरसपरित्यागविविक्तशय्यासनकायक्लेशा बाह्यं* *तप:।* 

〰️〰️〰️ _अनशना-वमौ-दर्-य-वृत्-त्ति-परि-सङ्-ख्यान-रसपरित्-त्याग-विविक्-त-शय्या-सन-कायक्-क्लेशा-बाह्-यन्-तप:।_ 

 *(20)प्रायश्चित्तविनयवैयावृत्त्यस्वाध्यायव्युत्सर्गध्यानान्युत्तरम्।* 

〰️〰️〰️ _प्रायश्-चित्-त्त-विनय-वैया-वृत्-त्यस्-स्वा-_  _ध्या-यव्-व्युत्सर्-गध्-ध्याना-न्युत्-तरम्।_ 

 *(21)नवचतुर्दशपञ्चद्विभेदा* *यथाक्रमं प्राग्ध्यानात्।* 

〰️〰️〰️ _नव-चतुर्-दश-पञ्चद्-द्वि-भेदा-यथा-क्रमम्-प्राग्-ध्यानात्।_ 

 *(22)आलोचनाप्रतिक्रमणतदुभयविवेकव्युत्सर्गतपश्छेदपरिहारोपस्थापना:।* 

〰️〰️〰️ _आलोचना-प्रतिक्-क्रमण-तदुभय-विवेकव्-व्युत्सर्-ग-तपश्-छेद-परिहारो-पस्-थापना:।_ 

 *(23)ज्ञानदर्शनचारित्रोपचारा:।* 

〰️〰️〰️

 _ज् ञान-दर्-शन-चारित्-त्रो-पचारा:।_ 

 *(24)आचार्योपाध्यायतपस्विशैक्ष्यग्लानगणकुलसङ्घसाधुमनोज्ञानाम्।* 

〰️〰️〰️ _आचार्-यो-पा-ध्याय-तपस्-स्वि-शैक्ष्यग्-_ 

 _ग्लान-गण-कुल-सङ्-घ-साधु-मनो-ज् ञा-नाम्।_ 

 *(25)वाचनापृच्छनानुप्रेक्षाम्नायधर्मोपदेशा:।* 

〰️〰️〰️ _वाचना-पृच्-छनानुप्-प्रेक्षाम्-नाय-_ 

 _धर्-मो-पदेशा:।_ 

 *(26)बाह्याभ्यन्तरोपध्यो:।* 

〰️〰️〰️ _बाह्-या-भ्यन्-तरो-पध्-ध्यो:।_ 

 *(27)उत्तमसंहननस्यैकाग्रचिन्तानिरोधो* *ध्यानमान्तर्मुहूर्तात्।* 

〰️〰️〰️ _उत्-त्तम-सङ्-हन-नस्-स्यै-का-ग्र-चिन्-ता-_ 

 _निरोधो-ध्यान-मान्-तर्-मुहूर्-तात्।_ __ 

 *(28)आर्त्तरौद्रधर्म्यशुक्लानि।* 

〰️〰️〰️ _आर्-त्त-रौ-द्र-धर्-म्य-शुक्-लानि।_ 

 *(29)परे मोक्षहेतू।* 

〰️〰️〰️

 _परे-मोक्ष-हेतू।_ 

 *(30)आर्त्तममनोज्ञस्य संप्रयोगे तद्विप्रयोगाय स्मृतिसमन्वाहार:।* 

〰️〰️〰️ _आर्-त्त-म-मनो-ज्-ञस्-स्य-सम्-प्रयोगे-तद्-विप्-प्रयोगायस्-मृति-समन्-वाहार:।_ 

 *(31)विपरीतं मनोज्ञस्य।* 

〰️〰️〰️

 _विपरीतम्-मनो-ज् ञस्-स्य।_ 

 *(32)वेदनायाश्च।* 

〰️〰️〰️

 _वेदना-याश्-च।_ 

 *(33)निदानं च।* 

〰️〰️〰️

 _निदानञ्-च।_ 

 *(34)तदविरतदेशविरतप्रमत्तसंयतानाम्।* 

〰️〰️〰️ _त-दविरत-देशविरतप्-प्रमत्-त्त-सञ्यता-नाम्।_ 

 *(35)हिंसानृतस्तेयविषयसंरक्षणेभ्योरौद्रमविरतदेशविरतयो:।* 

〰️〰️〰️ _हिन्-सा-नृतस्-तेय-विषय-सण्-रक्क्षणे-भ्यो-_ 

 _रौद्-मविरत-देश-विरतयो:।_ 

 *(36)आज्ञापायविपाकसंस्थानविचयायधर्म्यम्।* 

〰️〰️〰️ _आ-ज्-ञा-पाय-विपाक-सन्-स्-थान-विचयाय-धर्-म्यम्।_ 

 *(37)शुक्लेचाद्ये पूर्वविद:।* 

〰️〰️〰️

 _शुक्-ले-चा-द्ये पूर्-व-विद:।_ 

 *(38)परे केवलिन:।* 

〰️〰️〰️

 _परे-के-वलिन:।_ 

 *(39)पृथक्त्वैकत्ववितर्कसूक्ष्मक्रियाप्रतिपातिव्युपरतक्रियानिवर्तीनि।* 

〰️〰️〰️ _पृथक्-त्वै-कत्-त्व-वितर्-क-_ _सूक्ष्मक्-क्रिया-प्रतिपातिव्-व्यु-परतक्-क्रिया-निवर्-तीनि।_ 

 *(40)त्र्येकयोगकाययोगायोगानाम्।* 

〰️〰️〰️ _त्र्येक-योग-काययोगा-योगानाम्।_ 

 *(41)एकाश्रयेसवितर्कवीचारेपूर्वे।* 

〰️〰️〰️ _एका-श्रये-स-वितर्-क-वीचारे-पूर्-वे।_ 

 *(42)अवीचारं द्वितीयम्* 

〰️〰️〰️

 _अवी-चारन्-द्विती-यम्।_ 

 *(43)वितर्क:श्रुतम्।* 

〰️〰️〰️

 _वितर्-क:-श्रुतम्।_ 

 *(44)वीचारोऽर्थव्यञ्जनयोगसंक्रान्ति।* 

〰️〰️〰️ _वीचारोर्-ऽथव्-व्यञ्जन-योग-सङ्-क्रान्-ति।_ 

 *(45)सम्यग्दृष्टिश्रावकविरतानन्तवियोजक* 

 *दर्शनमोहक्षपकोपशमकोपशान्तमोहक्षपकक्षीणमोहजिना:क्रमशोऽसंख्येयगुणनिर्जरा:।* 

〰️〰️〰️ _सम्-म्यग्-दृष्-टिश्-श्रावक-_ _विरता-नन्-त-वियोजक-दर्-_ _शन-मोहक्-क्षप-कोपशम-_ 

 _कोपशान्त-मोहक्-क्षपकक्-_ _क्षीणमोह-जिना:-_ 

 _क्रमशो-ऽसङ्-ख्येय-गुण-निर्-जरा:।_ 

 *(46)पुलाकवकुशकुशीलनिर्ग्रन्थस्नातका निर्ग्रन्था:।* 

〰️〰️〰️ _पुलाक-वकुश-कुशील-निर्-ग्रन्-थस्-नातका-निर्-ग्रन्-था:।_ 

 *(47)संयमश्रुतप्रतिसेवनातीर्थलिङ्गलेश्योपपादस्थानविकल्पत:साध्या:।* 

〰️〰️〰️ _सञ्यमश्-श्रुतप्-प्रति-सेवना-तीर्-थ-लिङ्-ग_ 

 _ले-श्योप-पादस्-थान-विकल्-पत:-सा-ध्या:।_ 

 *इति तत्त्वार्थसूत्रे मोक्षशास्त्रे नवमोऽध्याय:*